
|
|
Wyładowania elektrostatyczne – niegroźne zjawisko które co najwyżej może spowodować bolesne uszczypnięcie. Czy na pewno? Jakie zagrożenie stoi za tym zjawiskiem w kontekście zakładów przemysłowych? Czy może ono prowadzić do wielomilionowych strat, a nawet śmierci pracowników?
Człowiek którego pojemność elektryczna wynosi 200 pF jest w stanie naładować się elektrycznie do poziomu 10000 V (maksymalnie 40000 V). W takim przypadku energia uwolniona w czasie wyładowania elektrostatycznego wynosi 10 mJ (maksymalnie 400 mJ). Wartość ta wielokrotnie przekracza minimalną energię zapłonu par zdecydowanej większości palnych cieczy stosowanych w przemyśle. Przykładowo zakres minimalnej energii zapłonu rozpuszczalników organicznych mieści się w granicach 0.2 – 2.0 mJ. Jak wynika z porównania tabeli 1 i 2 wyładowanie elektrostatyczne pochodzące nawet od tak małego elementu instalacji jak kołnierz DN100 może spowodować zapłon i/lub wybuch par palnych cieczy.
W praktyce do wybuchu może dojść wszędzie tam gdzie mamy do czynienia z przetwarzaniem, transportem, magazynowaniem i/lub wytwarzaniem palnych substancji. Prawdopodobieństwo wystąpienia wybuchu wzrasta wraz z ilością operacji jakim te substancje są poddawane.
Do operacji najbardziej zagrożonych wybuchem w wyniku wyładowania elektrostatycznego należą:
Zakłady przemysłowe, na terenie których mogą wystąpić atmosfery wybuchowe są zobligowane prawem do wykonania Analizy Ryzyka. Dokument ten m.in. precyzuje kroki jakie należy podjąć aby ograniczyć do minimum ryzyko zagrożenia wybuchem.
Poniżej przedstawiono podstawowe metody ochrony przed wybuchem:
Jedną z grup najbardziej zagrożonych wybuchem są producenci farb i lakierów stosujący w procesie produkcyjnym palne rozpuszczalniki i pigmenty.
Niestety, mógł się o tym przekonać zakład farb i lakierów Chespa w Choruli, na terenie którego spłonęły dwie hale produkcyjne wraz z wyposażeniem. Poszkodowanych zostało pięć osób. Jeden pracownik i czterech strażaków. Do tragedii najprawdopodobniej doszło podczas mieszania farb (do ich produkcji używa się rozpuszczalników na bazie alkoholu). Straty oszacowano na 40 mln zł.
Zakłady produkcyjne należące do firmy PPG Polifarb w procesie produkcji farb i lakierów wykorzystują substancje łatwopalne. Są to głównie rozpuszczalniki organiczne, charakteryzujące się bardzo niską minimalną energią zapłonu.
Świadomość występowania we wspomnianych zakładach atmosfer wybuchowych oraz polskie prawo były głównymi motywami zakupu przez PPG Polifarb uziemień elektrostatycznych. Ich zadaniem jest natychmiastowe odprowadzenie ładunków elektrostatycznych z uziemianych elementów do ziemi. Zapobiega to występowaniu wyładowań elektrostatycznych, które mogłyby spowodować zapłon / wybuch palnych substancji.
W drodze negocjacji PPG Polifarb podjął współpracę z Biurem Inżynierskim Tessa, które dostarczyło następujące urządzenia:

Tessa: Co Państwa skłoniło aby zainwestować w zakup uziemień elektrostatycznych?
J. Pieczonka: Nasza firma ma świadomość jak poważne zagrożenie stanowią substancje stosowane w produkcji farb i lakierów. Drugi powód to polskie prawo oraz wewnętrzne normy bezpieczeństwa obowiązujące we wszystkich zakładach PPG.
Tessa: Co zdecydowało o wyborze naszej firmy na dostawcę?
J. Pieczonka: Istotne były trzy argumenty:
fachowa wiedza inżynierów firmy Tessa i pomoc w doborze właściwych rozwiązań
posiadanie przez dostarczone uziemienia wszystkich niezbędnych certyfikatów
korzystne warunki handlowe
Tessa: Co wyróżnia nasze urządzenia na tle konkurencyjnych rozwiązań?
J. Pieczonka: Ważnym argumentem „za” były certyfikaty jakie posiadają dostarczone urządzenia.
Inną istotną z praktycznego punktu widzenia cechą jest możliwość zmiany trybu pracy urządzenia Earth Rite RTR. System ten jest dedykowany cysternom drogowym, oznacza to że w normalnym trybie pracy – Tri Mode – może on współpracować tylko z nimi. Takie rozwiązanie zapewnia najwyższy poziom bezpieczeństwa podczas załadunku i rozładunku autocystern. Poprzez przełączenie systemu na tryb Single Mode uzyskujemy możliwość uziemiania i monitorowania prawidłowości uziemienia wszystkich innych obiektów. Wcześniej nie spotkałem się z podobnym rozwiązaniem.
Ostatnią istotną cechą są wyjątkowo twarde i ostre zęby klamry VESX, zapewniające bardzo dobry kontakt z uziemianym obiektem. Wykonano je z węglika wolframu – materiału stosowanego m.in. do produkcji ostrzy do tokarek.
Tessa: Gdzie na instalacji procesowej są wykorzystywane dostarczone uziemienia?
J. Pieczonka: Na punktach załadunku i rozładunku cystern drogowych i kolejowych oraz na liniach i stanowiskach rozlewczych.
Earth Rite RTR to zaawansowany system, którego zadaniem jest monitoring poprawności uziemienia cystern drogowych podczas ich napełniania i opróżniania. Jego działanie oparte jest na trzech krokach:
kontrola uziemienia cystern kolejowych, zbiorników IBC, beczek, itp.
Aby zapewnić maksymalną ochronę przed wybuchem podczas operacji napełniania/opróżniania cystern kolejowych, beczek, kontenerów, zbiorników IBC, itp., system Earth Rite Plus dokonuje sprawdzenia następującego warunku (praca w systemie Single Mode):
Zacisk ze stali nierdzewnej 304, do pracy w trudnych warunkach, przeznaczony jest do uziemiania wielu rodzajów pojemników, drumsów / beczek, kegów, naczyń otwartych, pojemników IBC i cystern. Zacisk posiada bliźniacze szczęki z węgliku wolframu co zapewnia niezawodne uziemienie. Idealny do pomieszczeń o zaostrzonych wymaganiach sterylności lub obszarów, gdzie wymagana jest wysoka odporność na korozję.
Certyfikat ATEX: Ex II 1 GD T6
CMS - RobArt